W czwartym dniu festiwalu obejrzymy dwa polskie spektakle powstałe na Wyspach Brytyjskich.
Dookoła świata z Nellie Bly – prapremiera na Festiwalu MonoWschód!
Jest rok 1889. Nieustraszona dziennikarka Nellie Bly ma zamiar rozpocząć przygodę swojego życia – okrążyć świat jako pierwsza w historii kobieta, a zarazem pobić rekord bohatera powieści Juliusza Verne’a – Phileasa Fogga. Podczas tej niesamowitej wyprawy pozna wspaniałe miejsca i ludzi, doświadczy wielu wzlotów i upadków, pokona przeszkody, z których sztorm na otwartym oceanie wcale nie będzie najtrudniejszą, a nawet adoptuje małpkę! Ale czy pokona rekord z powieści W 80 dni dookoła świata i udowodni, że dziewczynki mogą być tak samo odważne i nieustraszone jak chłopcy?
* Autorska sztuka Katie Overstall o pierwszej kobiecie, która opłynęła świat w mniej niż 80 dni. Amerykańska dziennikarka Elizabeth Cochrane Seaman, szerzej znana jako Nellie Bly, prekursorka dziennikarstwa śledczego i czynna aktywistka na polu praw kobiet na przełomie XIX i XX wieku w Nowym Yorku.
Monodram Overstall, przetłumaczony i zaadaptowany przez aktorkę Pat Zajac skupia się wokół słynnej wyprawy Nellie Bly z 1889 roku, kiedy to reporterka wyruszyła w swój wyścig dookoła świata, próbując pobić „rekord” ustanowiony przez Phileasa Fogga, bohatera powieści Juliusza Verne’a „W 80 dni dookoła świata”. Niesamowita i mało znana historia pionierki Nellie Bly ożywa w spektaklu, który łączy elementy teatru lalkowego oraz interakcję z publicznością, aby inspirować widzów w każdym wieku. Opowieść o determinacji i dążeniu do celu wbrew wszelkim przeciwnościom losu, która udowadnia, że świat z jego przygodami jest w zasięgu każdego z nas, jeżeli tylko odważymy się po nie sięgnąć, a także o tym, jak ważna jest wiara we własne marzenia i cele, nawet gdy cały świat w nas nie wierzy.
Remi Rachuba, Intruder / Intruz
Po 13 latach pracy nad monodramem i premierze na festiwalu teatralnym w Edynburgu w sierpniu 2022, Remi Rachuba zaprezentuje monodram w Wilnie. „Intruz” jest zdobywcą nagrody „Najlepsze z Summerhallu” podczas londyńskiego Vault Festival. Sztuka doczekała się także nominacji do nagrody Adrian Pagan Playwriting Award 2013 za najlepszy monodram w King’s Head Theatre w Londynie i była w finale konkursu BBC Writersroom Drama w 2017. W Edynburgu Remi zaprezentował dwie wersje językowe sztuki – polską i angielską.
„Intruz” został ciepło przyjęty przez krytyków, a prezentacja sztuki została przedłużona o dwa tygodnie. Recenzentka The Scotsman pisała o monodramie „skomplikowany i niepokojący […] bezkompromisowy i dający do myślenia”, a The Arts Desk docenił grę Rachuby słowami: „Rachuba jest magnetyczny i charyzmatyczny, zręcznie zmienia postaci i miejsca akcji oraz opowiada swoją historię z obfitą energią i poświęceniem”.
Monodram to opowieść o Polaku-aktorze, który przybywa do Edynburga, by spełnić swoje marzenia. Niestety tuż po przyjeździe zostaje napadnięty. Brutalny atak odbija się na jego zdrowiu psychicznym. Widzowie będą mogli zobaczyć, jak główny bohater radzi sobie z własnymi lękami związanymi nie tylko ze statusem imigranta, ale przede wszystkim z byciem ofiarą przemocy. – Jest to sztuka dynamiczna, z bardzo dużą ilością czarnego humoru, w której przeplata się wiele wątków. Trzyma w napięciu do samego końca – mówi Remi Rachuba.
Prace nad sztuką były możliwe dzięki dofinansowaniu, które artysta otrzymał w 2012 r. od Creative Scotland. W 2020 r. Remi uzyskał również środki z Arts Council England na pokaz spektakli na terenie Anglii. Niestety zostały one odwołane z powodu pandemii. Fragmenty sztuki zostały zaprezentowane w ramach Polskich Dni Dziedzictwa Narodowego organizowanych przez Ambasadę RP w Londynie w maju 2020. Od premiery monodram został zaprezentowany w Londynie (POSK, Theatre503, Camden People’s Theatre), w Bedford (The Place Theatre) oraz w Warszawie (Teatr Druga Strefa). W marcu 2025 spektakl jedzie w trasę po Szkocji.
Remi Rachuba studiował w Wałbrzychu i Warszawie, a po przyjeździe do Szkocji został przyjęty do Royal Conservatorie of Scotland. Pierwszą i zarazem bardzo dobrze przyjętą sztuką, w której zagrał Remi, była „Before I Sleep”, grupy teatralnej dreamthinkspeak zaprezentowanej podczas Brighton Theatre Festival w 2010. Potem aktor występował jeszcze w „Budowlańcach” grupy Plutot La Vie, „Pinokiu” oraz operze „Łucja z Lammermooru” w reżyserii Katie Mitchell w Royal Opera House w Londynie.
Producentem „Intruza” jest sam Remi Rachuba. Za reżyserię odpowiada Marcus Montgomery Roche, znany m.in. z reżyserii sztuki „The Agony and Ecstasy of Steve Job”. Kostiumy w „Intruzie” to dzieło Basi Bińkowskiej, zwyciężczyni nagrody Linbury Prize i nominowanej do nagrody Offie oraz Stage Debut Awards.
****
Organizatorzy VII Międzynarodowego Festiwalu “MonoWschód”:
Polski Teatr „Studio” w Wilnie oraz TVP Wilno, Fundacja „Pomoc Polakom na Wschodzie im. Jan Olszewskiego, Fundacja Pomysłodalnia.
Patronat Honorowy: Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Wilnie
Projekt finansowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej w konkursie „Polonia i Polacy za granicą 2024 – Wydarzenia i inicjatywy polonijne”.
